Skip to main content

Full text of "Universal Declaration of Human Rights"

See other formats


AMEGBETO f E ABLODEVINYENYE QU KPEDODZINYA 

KPOKPLOYIDEME 

Esi wocle dzesi kotce be, amegbetowo kata fe gomekpokpo sosoe, anye 

gomeclokpe na amegbetofomea fe abbctemenono, nutefewowo kple nutifafa le 

xexeame ta la. 

Esi erne va ko faa be, abbclevinyenye si nye amegbeto (tesiacle to la r)u 

mabumabu akpo gboe wotso be hlonuwowo cle amegbetofomea qu va bo ta la, 

amewo fe dzitsinya va tsi tre c|.e nuwona vloe sia Quti ale wocle adzogbe hecloe 

kplikpaa be, le egbe xexe sia me la, ele be amegbeto nano agbe le ablocte me, 

acte efe didi agblo faa vovo manomee, asubo nusi dzi woxo se, avo tso 

nodzidodoname si me eye hiakame maganye agbenono fe afoklinu na ame 

hahoawo o r)uti la, 

Esi wocio kpe edzi be, ehia be se nadzo Amegbeto fe Abloctevinyenye qu 

Kpectodzinya la qu, be ametetecteto kple funyafunyawowo ame magawoe be ame 

acteke nayi ectokui ta uli gei la to agladzedze me o nuti la, 

Esi wohia vevie be woado duko kple dukowo dome kadodo ([e ngo le 

xexemedukowo kata dome ta la, 

Esi Xexeme Duko f ofuawo ({e adzogbe le wofe Docto si te wode asie la me be, to 

Amegbeto fe abloclevinyenye qu Kpectodzinya me la, amegbeto ctesiacle, eclanye 

nyonu alo Qutsu o, fe gomekpokpo so eye wokpo mo be to esia me la, 

hadomegbenono azo ({e ngo, ablocte asu amesiame si wu tsa eye agbenono 

nadze edzi nyuie na amesiame wu tsa ta la, 

Esi duko siwo kata da asi ({e Kpectodzinya dzi la ({e adzogbe be yewoakpo egbo 

be amesiame de bubu Kpectodzinya la kple amewo fe abloctemenono bliboe r)u 

kpakple nkulele ({e 4040 la nuti to clekawowo me kple Xexeme Duko f ofuawo la, 

Esi eme ko faa be gomekpokpo kple Abloctemenono gomesese tsitotsito nye nu 

vevito wu, hena takpokpo na adzogbectecle sia bliboe ta la, 

XEXEME DUKO f Of UAWO f E TAKPEKPEGA LE GBEf ADEM: 



Amegbetowo fe Abbctevinyenye r)u Kpectodzinya sia be, enye 4040 si dzi mieda 
asi (to na amewo kata le xexeame godoo. Miele mokpokpo me be amesiame kple 
xexeame habobo ctesiacte le afisiafi azo c|.e Kpectodzinya sia nu. Woakakae ({e 
xexeame kata to efiafia kple emectecle na amewo me. Esia awoe be amewo nase 
Kpectodzinya la gome eye woaxoe, awo cle edzi be, agbenono natso afo nyuie le 
Duko siwo le Xexeme Duko f ofuawo fe Habobo me la me. Wokpo mo be 
woakaka Kpectodzinya la ([e Xocteasinyigba siwo dzi clum duko aclewo le la ha 
me hena dzidzedzekpokpo. 

KPEDODZINYADODO 1 

Wodzi amegbetowo kata ablocteviwoe eye wodzena bubu kple gomekpokpo 
sosoe. Susu kple dzitsinya le wo dometo (tesiacle si eyata wodze be woano anyi 
le clekawowo blibo me. 

KPEDODZINYADODO 2-LIA 

Ele be amesiame nakpo gome le abloctevinyenye fe 4040 siwo kata le 
Kpectodzinya la me me. Woawo 4040 siawo dzi vovototodeameme manometoe 
(te efe dzotsofe, nutigbale fe amadede, nutsu alo nyonuyenye, gbegbogblo, 
xosehamenono, dunyahehamenono, ame fe susu fe vovototo, ctevinyenye alo 
(tofe toxE acteke ta 0. 

Gawu la, vovototodeameme madze le ame acleke fe dunyahenyawo alo efe 
dukoa fe kadodo kple duko bubuwo me 0. Nenema ke ame la fe duko si me 
wotso la (tanye duko no-ec|.okui si 0, ectanye xocteasi duko alo duko manoclokuisi 
0, vovototodeameme nuwona acleke mayi edzi ku ([e er)u 0. 

KPEDODZINYADODO 3=LIA 

Ele be amesiame nano agbe leablocte kple dedienono me. 

KPEDODZINYA DODO 4=LIA 



Womatso ame acteke awo kluvie alo actoe awobae o, woatsi kluvinyenye kple 
kluvisitsatsa nu gbidii le mo vovovoawo nu. 

KPEDODZINYADODO 5-LIA 

Womawo funyafunya ame, ase tame le er)u, awo hlonu acleke cle er)u, ahe to nc 
ahacti gboe o. 

KPEDODZINYADODO 6-LIA 

Woade bubu amesiame r)u le afisiafi abe amegbeto ene le se la nu. 

KPEDODZINYADODO 7-LIA 

Amewo kata so le se la dziwowo me eye wo kata akpo gome le se la fe wo tauiuli 
me vovototomanomee. 

KPEDODZINYADODO 8-LIA 

Gomekpokpo le amesiame si le dukoa fe uonudrofewo hena ctocloclowowo siwo ku 
(\e efe abloc[evinyenye fe kuxiwo r)u abe alesi wole dukplose la me ene. 

KPEDODZINYADODO 9-LIA 

Womale ame acleke akpasesetoe, azi edzi cle gaxome, alo anyae le dukoa me c[e 
adzemadze dzi o. 

KPEDODZINYADODO 10-LIA 

Gomekpokpo sosoe le amesiame si r)u wotso nya ({o hekploe yi dukoa fe 
uonudrofe, afisi uonudrola adodoe siwo matso afia nkuno o la, nade to efe nyawo 
me ku (te efe gomekpokpo, efe dodeasiwo kple hlonya ctesiacle fomevi si woatso 
(te er|u la me nc. 

KPEDODZINYA DODO 1 1 -LIA 



1 . Womabu ame acteke agodzelae le wona acle si to nuctecli me nc la ta le efe 
duko me alo duko bubuwo fe se nu nenye be se ma meno anyi le amea fe 
vodadawoxi o. 

2. Womabu ame acleke agodzelae ([e nuwona acle si mele dukoa alo 
gbetaduko acleke fe seawo me le xeyixi si me nya la dzo o. Nenema ke 
womana tohehe acleke si ko wu esi so kple amea fe vodada le xemaxi me 

0. 

KPEDODZINYADODO 12-LIA 

Ame acteke mekpo mo atso sese ade nu ame bubu fe adzamegbenonya, efe 
fomenya, alo afemegbenonya me o. Ame acleke mekpo mo ato mo acleke dzi 
anya nu tso ame acle kple ame bubuwo dome kadodonyawo nuti o. Nenema ke 
ame acleke mekpo mo afo cti ame bubu r)ko alo agble er)u o. Se la ({e mo be ame 
acte si r)u woacte afo sia fomevi clo la, nauli eclokui ta faa se la nudowowo me. 

KPEDODZINYADODO 13-LIA 

1 . Amesiame kpo mo acti tsa ayi duko ctesiacle me, ano afisiafi si dzroe la, 
gake amea nakpo gbo be yemetso duko si me yele la fe lifowo o. 

2. Monukpokpo le amesiame si be woadzo le efe duko alo duko bubu me eye 
woate nu atro gbo va efe duko me. 

KPEDODZINYADODO 14-LIA 

1 . Monukpokpo le amesiame si, si aua yi duko bubu me la si be woakpo 
sitsofe. 

2. Womagbe sitsofemonu kpokpo sia nana ame ne eva eme be wole eyome 
tim cle vodada siwo meku ([e dunyahenyawo r)u alo esiwo tsi tre ([e 
Xexeme Dukofofuawo fe (toclowo r)u o. 

KPEDODZINYADODO 15-LIA 



1 . Dumevinyenye fe gomekpokpo le amesiame si. 

2. Womatso akpasese axo dukomevinyenye le ame acleke si o, eye womaxe 
mo na ame acleke si di be yeatro azu duko bubu me to la o. 

KPEDODZINYADODO 16-LIA 

1 . Monukpokpo li na Qutsu kple nyonu siwo tsi nyuie ate r)u ac|.e sro la si be 
woac[e amesi nyo na wo la, ado fome. Dzotsofe, dzrovinyenye alo 
subosubo manye moxenu o. Monukpokpo sosoe li na wo be woacle wo 
noewo. Nenema ke woagate r)u agbe wo noewo ha faa. 

2. Womazi sroctecle ({e ame acleke dzi o. Ele be sroctecle la nanye sroctela 
eveawo fe didi. 

3. Le dzodzome nu la, fomee nye gomeclokpe na amegbetofomea, eyata 
enye duko ctesiacle fe dodeasi be woakpo fome ctesiacle fe dedienono fe 
nyawo gbo. 

KPEDODZINYADODO 17-LIA 

1 . Monukpokpo li be nunoamesi ate r)u ano ame cteka si eye woagae r)u ano 
ame ma kple ame bubuwo si ([e du. 

2. Womatso akpasese axo ame acleke fe nunoamesi si le esi la o. 

KPEDODZINYADODO 18-LIA 

Amesiame kpo mo abu tame le eclokui si le ablocte me, awo efe dzitsinya nudo 
abe alesi wolo ene eye woasubo le mo si dze er)u la nu. Abloctemonu sia gomee 
nye be ame acle ate r)u agbe nu cla tso efe xose gbo eye woagasubo nu bubu si 
wolo faa. Nenema ke wokpo mo ano ectokui si ko alo abo ha kple ame bubuwo le 
subosubohawo me. Afia nu tso nusi wosubona la Quti le adzame alo gaglagbe to 
mo clesiacte nu moxexe manomee. 

KPEDODZINYADODO 19=LIA 



Amesiame kpo mo abu tame le ectokui si eye woacte efe susu agbb faa moxexe 
manomee. Monukpokpo sia b susuwowo le ame ctokuisi le abbcte me ([e erne. 
Esia gomee nye be ame acleke mekpo mo ado akplamatsee le wona sia me o. 
Egalo monu si woato ase nya tso ame bubuwo gbo kple alesi woana nyanya ame 
bubuwo hekpe c|.e susu siwo do go tso nyagbefactecle ctesiacle fomevi me kaka 
me. Le wona siawo me la, lifowo kura go ha manye moxenu o. 

KPEDODZINYADOeO 20=LIA 

1 . Takpekpe kple hadede le nutifafa me fe ablocte monukpokpo, li na 
amesiame. 

2. Womazi ame ac[eke dzi be woano habobo acle me o. 

KPEDODZINYADODO 21-LIA 

1 . Gomekpokpo le dukomevi clesiacle si le efe duko fe dzicluclunyawo me. Ate 
r)u anye eya Quto alo ametiatia aclo wo tefe le akodada me. 

2. Monukpokpo li na dukomevi clesiacle sosoe be woakpo gome le 
kpekpeclenu siwo ken dzicluclu nana dukomeviwo kata la xoxo me. 

3. Dzicluclu (tesiacle fe Quse fe soti le efe dukomeviwo sime. Woacte nuse sia 
afia le xeyixi toxcwo dzi to ametiakodada siwo wowona le 4040 nyui me. 
Le akodada siawo me la, dukomevi siwo kata dze ada ako la, ade nu 
actaka me le adzame alo to akodada monu bubu acle si dzi woda asi 40 
nudowowo me. 

KPEDODZINYADODO 22-LIA 

Hadomegbenono kple dedienono fe gomekpokpo li na dukomevi clesiacle. Ehia be 
dukomevi clesiacle nakpo esia ade dzesii kotce to nunyanya tso efe duko la fe 
clekawowo kadodo kple gbetadukowo nuti. Nenema ke wogahiae ha be woanya 
nu tso kpekpeclenu siwo efe duko la xona tso duko bubuwo gbo le ga. 



hadomegbenonya kple dekonunyawo gome hena eya abe dumevi ene kple ehati 
bubuawo fe bubu kple tutuclo si le vevie nuto la nuti. 

KPEDODZINYADODO 23-LIA 

1 . Dowowo fe monukpokpo 11 na amesiame faa. Amesiame atia dowona si 
nyo n£ la. Ati efe dowowo fe dzidzemekpokpo yome eye woauli 
amemaxomaxo ([e do me ta vevie. 

2. Fetu (teka fomeviwo xoxo ([e dowona cteka fomevi ta le afisiafi, fe 
monukpokpo li na amesiame, vovototomanomee. 

3. Fetu nyui xoxo fe monukpokpo li na amesiame. Esia awoe be dowola la 
nate r)u akpo eya nuto, sroa kple viawo dzi dzidzemetoe abe alesi wodze 
amegbeto be woano agbe nudzedzekpotoe la ene. Eye ne ehia kura ha la 
woado aloe abe hadomegbenono fe vicle ene. 

4. Amesiame kpo mo ac|.o dowolawo fe habobo anyi alo age cte ctesiacte si 
wocio anyi xoxo la me ([e efe dzidzemekpokpo monuwo tauiuli ta. 

KPEDODZINYADODO 24-LIA 

Monukpokpo li na amesiame si nye dziclucludowola be woana gboclemee to 
mokeke nanae me le xeyixi toxc actewo dzi gake woaxe fetu dedi nz. Womacte ga 
acteke le efe fetu la me ([e xeyixi siwo me meno do me la ta o. 

KPEDODZINYADODO 25-LIA 

1 . Agbenono dzidzemetoe fe monukpokpo li na amesiame bena efe lame 
nano sesle, eya nuto, sroa kple viawo nano dedie to nuctuclu, nutata, 
xotutu, atikenya, kple kpekpecterjunana bubu fomevi siwo hia le 
hadomegbenono me la xoxo me. Ne dowona mele ame acle si o la, 
moukpokpo li nz be ne edze do alo zu woameto, sroa ku alo wotsi heku 
amega alo nyaga loo alo afoku acle dzo c|.e edzi si awoe be magate qu awo 
naneke le ectokui si o ha la, woakpo kpekpecterju. 



2. Ele be woatso belele toxc na vinowo kple cleviwo eye woana kpekpeclenu 
wo. Ele be woakpo clevi siwo dzilawo ([e wo noewo ([e ctoclonu hafi dzi wo 
kple esiwo dzilawo mecle wo noewo ([e 4040 nyuito nu hafi dzi wo la dzi 
vovototomanomee. 

KPEOODZINYA DODO 26-LIA 

1 . Monukpokpo li na amesiame be woaxo hehe. Woaxo hehe siawo femaxee 
le gomedzesukuwo me. Ele be woazi amewo dzi be woaxo gomedzesuku 
fe hehe. Ele be monukpokpo nano anyi na hehexoxo le aclar)udowo kple 
dowona toxcwo me. Le sukukokowo dede gome la, woacle mo na amesiwo 
r)u nutete le la be woage ({e hehexofe siawo. 

2. Ele be hehenana amewo fe tactodzinu nanye be woatu amegbeto ctesiacle 
40 hena efe amezuzu blibo. Ele ha be amegbetofomea, fe 
dzidzemekpokpo kple efe abloclemenono fe gomeclokpe nakpo ngoyiyi to 
bubudede gomeclokpe sia r)u me. Esia ahe nugomesese, dzidodo kple 
xolowowo ade dukowo, gbegbogblowo kple xoseha vovovoawo kata dome. 
Esia ana be Xexeme Duko f ofuawo fe Habobo fe nuwonawo nahe nutifafa 
va xexeame godoo. 

3. Dzilawo kpo mo atia hehe si fomevi wodi be wo viwo naxo la faa. 

KPEDODZINYADODO 27-LIA 

1 . Gbesiagbegbenono fe gomekpokpo li na amesiame. Esia gomee nye 
bena, monukpokpo li na amesiame be woakpo gome le vicle siwo ha dona 
tso dzodzomenuwo r)uti nunya kple aclanudowonawo me. 

2. Monukpokpo li be woauli ame acle fe nutovc ta to se Qudowowo me. 
NutovE sia ate r)u anye agbaler)or)lo, hakpakpa alo actarju nu bubu 
(tesiacle fomevi si nye ame la fe asinudowowo si nuti tonyenye le nz. 

KPEDODZINYADODO 28-LIA 



Gomekpokpo li na amesiame be woano efe duko me habobowo alo dutahabobo 
siwo me amewo fe monukpokpowo kple abbctevinyenye fe nyati siwo dzi mieto 
asii le Kpectodzinya sia me la xo anyino ([o blibo. 

KPEDODZINYADODO 29-LIA 

1 . Gomekpokpo le duko me ngoyidowo wowo mekpo dukomevi clesiacle fe 
nkume le afisi efe abloctevinyenye kple amegbetonyenye blibo le boboe le. 

2. Ele na amesiame be le efe monukpokpo kple abloctevinyenye Quti 
dowowowo me la, woanye amesi awo ({e 4040 siwo dzaa dzi sea da asi 40 
la dzi hena sidzedze kple bubudede ame bubuwo fe gomekpokpowo kple 
abloctemenono si hea agbe nyui nono, tomefafa kple dzidzeme so gbo fuu 
v£, le ameha siwo dome sosominasoe fe wonawo fo ke ([e to nyuie le. 

3. Mele be woawo monukpokpo kple abloctevinyenye Quti do le monu siwo to 
vovo tso Xexeme Duko f ofuawo fe tactodzinuwo kple didiwo gbo 0. 

KPEDODZINYADODO 30-LIA 

Mele be ame acleke nacle naneke si le Kpectodzinya sia me la gome abe duko 
(teka acte kor) to wonye ene 0. Medze be ameha alo ame (teka acleke natsoe abe 
monukpokpo ene awo wona acle alo acle afo acle si agble nu le gomekpokpo kple 
abloctemonu siwo woxle fia le Kpectodzinya sia me la Quti 0.